Als je een reis naar China plant, is er één ding dat je absoluut niet mag vergeten: een VPN. Terwijl je je paspoort checkt en je koffer pakt, is het cruciaal om ook digitaal voorbereid te zijn. China heeft namelijk een van de strengste internetcensuren ter wereld, en zonder de juiste voorbereiding kan je niet meer bij je Gmail, Instagram of Google Maps.

Wat is een VPN en hoe werkt het

Een VPN, of Virtual Private Network, creëert een versleutelde verbinding tussen jouw toestel en een server ergens anders in de wereld. Normaal connecteer je rechtstreeks met het internet, maar met een VPN stuur je al je data eerst door een beveiligde tunnel naar bijvoorbeeld een server in Japan of Singapore. Die server stuurt dan jouw verzoeken door naar het internet.

De websites of apps denken dat je verzoek uit dat andere land komt, niet uit China. Omdat de verbinding versleuteld is, kan niemand zien welke websites je bezoekt of wat je downloadt. Zelfs je internetprovider of de Chinese overheid kan enkel zien dat je verbonden bent met een VPN-server, maar niet wat je precies aan het doen bent.

Deze technologie werd oorspronkelijk ontwikkeld voor bedrijven die hun werknemers veilig toegang wilden geven tot interne systemen, maar tegenwoordig gebruiken miljoenen mensen wereldwijd een VPN voor privacy en om censuur te omzeilen.

De Great Firewall van China

China heeft de Great Firewall wordt genoemd, een geavanceerd systeem van internetcensuur dat bepaalde websites en diensten blokkeert. Dit systeem is redelijk complex. Het gebruikt verschillende technieken zoals DNS-spoofing, IP-blokkering en deep packet inspection om te bepalen welke data het land in en uit mag.

Sinds 1998 werkt de Chinese overheid aan dit systeem. Het Golden Shield Project, zoals het officieel heet, is een enorm database-project dat niet alleen websites blokkeert, maar ook gebruikers kan monitoren en identificeren.

De Chinese overheid rechtvaardigt deze censuur door te stellen dat het nodig is om ideologische risico’s van het internet te voorkomen. In de praktijk betekent dit dat alles wat als schadelijk voor de sociale stabiliteit wordt beschouwd, geblokkeerd kan worden.

Welke diensten zijn geblokkeerd in China

De lijst van geblokkeerde websites en apps in China is verrassend lang. Bijna alle grote westerse sociale media en communicatieplatformen zijn niet toegankelijk:

China heeft voor veel van deze diensten eigen alternatieven ontwikkeld. In plaats van WhatsApp gebruiken Chinezen WeChat, in plaats van Google gebruiken ze Baidu, en in plaats van Facebook hebben ze Weibo. Deze Chinese platforms voldoen allemaal aan de strenge censuurregels van de overheid.

Interessant is dat de blokkades niet altijd consistent zijn. Sommige websites zijn in bepaalde provincies geblokkeerd maar in andere niet. Ook kunnen blokkades tijdelijk zijn, vooral rond gevoelige data of gebeurtenissen. Tijdens belangrijke politieke evenementen of rond de verjaardag van het Tiananmen Square-incident worden de restricties vaak strenger.

Waarom je een VPN nodig hebt in China

Voor de meeste reizigers is een VPN geen luxe maar een noodzaak. Stel je voor dat je in Beijing aankomt en plots niet meer bij je Gmail kunt, geen berichten meer kunt sturen via WhatsApp en geen foto’s kunt delen op Instagram. Je kunt ook geen Google Maps gebruiken om je weg te vinden, wat behoorlijk lastig kan zijn in een vreemd land.

Voor zakelijke reizigers is het nog belangrijker. Veel bedrijven gebruiken Google Workspace of Microsoft 365 voor hun dagelijkse communicatie. Zonder VPN kun je niet bij je werk, kun je geen belangrijke e-mails lezen en kun je niet deelnemen aan videovergaderingen via platforms die in China geblokkeerd zijn.

Maar het gaat niet alleen om toegang tot geblokkeerde diensten. Een VPN beschermt ook je privacy. Openbare wifi-netwerken in hotels, cafés en luchthavens zijn vaak niet veilig. Met een VPN is al je internetverkeer versleuteld, waardoor hackers of andere snodaards je gegevens niet kunnen onderscheppen.

Daarnaast voorkom je met een VPN dat je online activiteiten gemonitord worden. Hoewel de Chinese overheid vooral geïnteresseerd is in het monitoren van Chinese burgers, is het voor buitenlandse bezoekers toch prettiger om te weten dat hun browsegeschiedenis en communicatie privé blijven.

Als je een internationale eSim gebruikt voor je data zonder dat je dure roamingkosten moet betalen, heb je misschien geen aparte VPN oplossing nodig.

Hoe bereid je jezelf voor op een reis naar China

De belangrijkste regel. Installeer je VPN voordat je naar China vertrekt. Zodra je in China bent, zijn de meeste VPN-websites geblokkeerd, waardoor het bijna onmogelijk wordt om er nog een te downloaden en te installeren.

Download de VPN-app op al je toestellen: je smartphone, tablet en laptop. Test de verbinding ook voordat je vertrekt om zeker te zijn dat alles werkt. Sommige VPN-providers bieden speciale servers aan die specifiek ontworpen zijn om de Chinese censuur te omzeilen. Zoek uit welke servers dat zijn en noteer ze.

Zorg dat je de inloggegevens van je VPN ergens veilig hebt opgeslagen, niet alleen in een e-mail die je misschien niet kunt openen zonder VPN. Schrijf ze desnoods op papier op of bewaar ze in een wachtwoordmanager die offline werkt.

Het is ook slim om een back-up VPN te hebben. Soms werkt de ene VPN wel en de andere niet, afhankelijk van recente blokkades door de Chinese overheid. Veel ervaren China-reizigers hebben twee of zelfs drie verschillende VPN-diensten geïnstalleerd.

Vergeet niet om ook je betaalgegevens in orde te maken. Zorg dat je creditcard of PayPal-account gekoppeld is aan je VPN-abonnement, zodat je geen problemen krijgt als je abonnement tijdens je reis verlengt moet worden.

Welke VPN moet je kiezen voor China

Niet elke VPN werkt in China. De Great Firewall is geavanceerd genoeg om veel VPN-verbindingen te detecteren en te blokkeren. Je hebt een VPN nodig die specifiek ontworpen is om deze blokkades te omzeilen. Als je

ExpressVPN wordt vaak als de beste optie beschouwd voor China. Het bedrijf investeert zwaar in technologie om de Great Firewall te omzeilen en heeft servers strategisch geplaatst in Hong Kong, Japan en Taiwan. De verbindingssnelheden zijn uitstekend, wat belangrijk is als je video’s wilt streamen of grote bestanden wilt uploaden. ExpressVPN heeft ook een kill switch die je internetverbinding automatisch verbreekt als de VPN-verbinding wegvalt, waardoor je data beschermd blijft.

NordVPN is een andere optie. Het heeft speciale obfuscated servers die VPN-verkeer vermommen als normaal internetverkeer, waardoor het moeilijker te detecteren is. De dienst is iets goedkoper dan ExpressVPN en biedt vergelijkbare prestaties in China.

Surfshark is een budgetvriendelijke optie die goed werkt in China. Het heeft een NoBorders-modus die automatisch activeert wanneer het detecteert dat je in een land met strenge censuur bent. Een groot voordeel is dat je onbeperkt apparaten tegelijk kunt verbinden met één abonnement.

Astrill VPN is populair onder expats die in China wonen. Het is wat duurder, maar staat bekend om zijn betrouwbaarheid en snelle verbindingen. De dienst heeft zijn eigen protocollen ontwikkeld, StealthVPN en OpenWeb, die specifiek ontworpen zijn om Chinese censuur te omzeilen.

VyprVPN heeft zijn eigen Chameleon-protocol dat VPN-metadata scrambled, waardoor het bijna onmogelijk is voor de Great Firewall om de verbinding te detecteren. Het bedrijf bezit en beheert al zijn eigen servers, wat extra privacy garandeert.

Gratis VPN’s vermijden

Het kan verleidelijk zijn om voor een gratis VPN te kiezen, maar dit is echt af te raden voor gebruik in China. Gratis VPN’s hebben vaak zwakke beveiliging, trage snelheden en beperkte data. Veel erger is dat sommige gratis VPN’s je gegevens verkopen aan derden of zelfs malware bevatten.

In China werken gratis VPN’s bovendien zelden goed. De Great Firewall blokkeert ze vaak binnen enkele dagen nadat ze populair worden. Je wilt niet halverwege je reis zonder werkende VPN zitten omdat je voor een gratis optie koos.

Betaalde VPN’s investeren in geavanceerde technologie om blokkades te omzeilen en bieden meestal een geld-terug-garantie van 30 dagen. Je kunt ze dus risico-vrij uitproberen.

Praktische tips voor VPN-gebruik in China

Zelfs met de beste VPN kun je soms verbindingsproblemen ervaren. De Chinese overheid werkt constant aan het verbeteren van de Great Firewall, en soms lukt het hen om bepaalde VPN-servers tijdelijk te blokkeren.

Als je VPN niet werkt, probeer dan een andere server. Servers die geografisch dicht bij China liggen, zoals in Hong Kong, Japan of Singapore, geven vaak de snelste verbindingen. Maar als die geblokkeerd zijn, kun je ook servers in Europa of Amerika proberen.

Wissel tussen verschillende protocollen. De meeste VPN-apps laten je kiezen tussen OpenVPN, IKEv2, WireGuard en soms propriëtaire protocollen. Als het ene protocol geblokkeerd wordt, werkt het andere misschien nog wel.

Houd er rekening mee dat VPN-verbindingen in China vaak trager zijn dan je gewend bent. De versleuteling en het feit dat je data een omweg moet maken, zorgen voor wat vertraging. Wees geduldig, vooral bij het laden van video’s of het uploaden van foto’s.

Sommige hotels in China hebben wifi-netwerken die specifiek VPN-verkeer blokkeren. In dat geval kun je beter je mobiele data gebruiken. Chinese of andere esimkaarten zijn goedkoop en bieden vaak betere VPN-prestaties dan hotel-wifi.

Is een VPN legaal in China

Dit is een vraag die veel reizigers zich stellen. Het korte antwoord is: het gebruik van een VPN als toerist bevindt zich in een grijze zone.

China heeft in 2017 nieuwe regels ingevoerd die ongeautoriseerde VPN-diensten verbieden. Dit richt zich echter vooral op Chinese bedrijven die VPN-diensten aanbieden zonder overheidslicentie. Voor individuele gebruikers, vooral buitenlandse toeristen, is er geen wet die het gebruik van een VPN expliciet verbiedt.

In de praktijk gebruiken miljoenen mensen in China dagelijks een VPN zonder problemen. Veel buitenlandse bedrijven die in China opereren, gebruiken VPN’s voor hun dagelijkse werk, en de overheid tolereert dit grotendeels.

Dat gezegd hebbende, is het verstandig om discreet te zijn. Gebruik je VPN voor legitieme doeleinden zoals toegang tot je e-mail en sociale media, en vermijd het om politiek gevoelige content te delen of te bekijken. Als je gewoon contact wil houden met familie en vrienden thuis, loop je vrijwel geen risico.

Alternatieven en aanvullende tips

Naast een VPN zijn er nog andere dingen die je kunt doen om je digitale leven in China gemakkelijker te maken. Download offline kaarten voordat je vertrekt.

Overweeg om WeChat te installeren. Dit is de populairste messaging-app in China en werkt zonder VPN. Je kunt het gebruiken om te communiceren met lokale contacten, taxi’s te boeken en te betalen in winkels.

Download een vertaal-app die offline werkt. Google Translate heeft een offline modus waarbij je talen kunt downloaden voordat je vertrekt. Dit is handig voor momenten dat je VPN niet werkt of je geen internetverbinding hebt.

Maak screenshots van belangrijke informatie zoals je hotelboeking, vliegtickets en contactgegevens. Als je geen toegang hebt tot je e-mail, heb je deze informatie nog steeds bij de hand.

Wat te doen als je VPN niet werkt

Soms, ondanks alle voorbereiding, werkt je VPN gewoon niet. Dit kan gebeuren tijdens grote politieke evenementen of rond gevoelige data wanneer de Chinese overheid de censuur tijdelijk verscherpt.

Probeer eerst de basics: herstart je app, wissel van server, probeer een ander protocol. Veel VPN-providers hebben een 24/7 klantenservice via live chat. Neem contact met hen op, ze kunnen je vaak helpen met specifieke serveraanbevelingen of instellingen die op dat moment werken.

Sommige VPN-providers hebben mirror sites of alternatieve download-links die niet geblokkeerd zijn in China. Deze zijn niet publiekelijk beschikbaar, maar de klantenservice kan ze met je delen als je al klant bent.

Als laatste redmiddel kun je proberen om je VPN handmatig te configureren in plaats van de app te gebruiken. Dit is technischer, maar soms werkt het wanneer de app geblokkeerd wordt.

De toekomst van VPN’s in China

De strijd tussen VPN-providers en de Great Firewall is een kat-en-muisspel. De Chinese overheid ontwikkelt steeds geavanceerdere methoden om VPN-verkeer te detecteren en te blokkeren, terwijl VPN-bedrijven nieuwe technologieën ontwikkelen om deze blokkades te omzeilen.

Recent heeft China begonnen met het gebruik van machine learning en AI om VPN-verkeer te identificeren. Dit maakt het moeilijker voor VPN’s om onopgemerkt te blijven, maar de beste providers blijven investeren in nieuwe obfuscatie-technieken.

Voor reizigers betekent dit dat het belangrijker dan ooit is om een betrouwbare, betaalde VPN te kiezen die actief werkt aan het omzeilen van Chinese censuur. Goedkope of gratis alternatieven houden dit tempo simpelweg niet bij.

Ondanks de uitdagingen blijven VPN’s voorlopig de beste oplossing voor toegang tot het vrije internet in China. Zolang je goed voorbereid bent en een kwalitatieve dienst kiest, kun je tijdens je reis gewoon bij al je favoriete websites en apps.