Jack Ma Foundation

Sector

Filantropie en onderwijs

Chinese naam

马云公益基金会

Programma

Dag 4 · 14 okt 2026 · Hangzhou

De Jack Ma Foundation (马云公益基金会) is de persoonlijke stichting van Alibaba-oprichter Jack Ma. Ze bestaat sinds 2014, wordt betaald uit zijn eigen vermogen en investeert vooral in mensen op het Chinese platteland: leraren, schoolhoofden en kinderen in internaatscholen. Buiten China steunt ze Afrikaanse ondernemers met een jaarlijkse prijs van 1,5 miljoen dollar. Een ontmoeting met de stichting stond op dag 4 van de China Business Mission 2026 op het programma, in Ma's geboortestad Hangzhou.

Wie betaalt de stichting en waar gaat het geld naartoe?

Twee stichtingen worden vaak door elkaar gehaald. De Alibaba Foundation is de bedrijfsstichting van de groep en krijgt sinds 2010 0,3 procent van de jaaromzet. De Jack Ma Foundation is de privéstichting van Ma zelf. Toen ze in het voorjaar van 2020 thuis kritiek kreeg omdat ze coronahulp naar het buitenland stuurde, verklaarde ze dat al dat geld uit Ma's persoonlijke giften kwam en dat ze niets bij het publiek inzamelde, zo meldde China Development Brief.

De stichting noemt vier werkterreinen: onderwijs, ondernemerschap, vrouwelijk leiderschap en milieu. In de praktijk gaan het meeste geld en de meeste aandacht naar het onderwijs op het platteland. Het woord 公益 in de Chinese naam zegt veel over de aanpak. Ma maakte in 2016 op een filantropiecongres in Hangzhou het onderscheid tussen 慈善, liefdadigheid, en 公益, inzet voor het algemeen belang: liefdadigheid draait om geven, 公益 om meedoen.

Waarom een gewezen leraar Engels voor onderwijs kiest

Jack Ma (马云) werd in 1964 in Hangzhou geboren. Als tiener oefende hij zijn Engels door toeristen rond het West Lake rond te leiden. Na de lerarenopleiding in zijn stad gaf hij Engelse les, tot hij in 1999 met zeventien medeoprichters Alibaba begon. Op 10 september 2019, Lerarendag in China, gaf hij het voorzitterschap van Alibaba door om zich op onderwijs en filantropie te richten. Hij stelt zich nog altijd graag eerst voor als leraar, en dat is de rode draad door de stichting. Hoe het bedrijf groeide dat zijn vermogen opbouwde, leest u in ons artikel over Alibaba Group.

Plattelandsleraren als vlaggenschip

Het plattelandslerarenplan (乡村教师计划) startte in september 2015 als eerste landelijke project van de stichting. Elk jaar worden honderd leraren gekozen die al jaren in dorpsscholen lesgeven. Bij de start vroeg de stichting minstens vijf jaar ervaring op het platteland. Elke laureaat krijgt 100.000 yuan, gespreid over drie jaar, en een traject met opleiding, uitwisseling en coaching, zo berichtte Hangzhou Daily bij de lancering. In ruil blijft de leraar die drie jaar op het platteland.

Begin 2026 stond de teller op 1.101 gesteunde leraren, uit meer dan 2.000 dorpen. Volgens de stichting staat 99 procent van hen nog voor de klas. Op 31 maart 2026 opende de twaalfde ronde, opnieuw voor honderd plaatsen, meldde de Yangtse Evening Post.

De laureaten worden elk jaar rond het Laba-feest in januari gevierd, in de eerste jaren met een gala op het eiland Hainan, de laatste jaren online. Dat ritueel is bewust gekozen: wie van de dorpsleraar een held maakt, maakt het beroep aantrekkelijker. Hetzelfde idee zit achter de programma's voor schoolhoofden, internaatscholen en studenten die op het platteland willen lesgeven. Een goed schoolhoofd houdt goede leraren vast. En kinderen die doordeweeks in een internaat wonen omdat hun ouders in de stad werken, hebben meer nodig dan een nieuw gebouw: goede maaltijden, zorg en een warm schoolleven.

Africa's Business Heroes, een prijs als tv-show

Na een reis door Afrika in 2017 besloot Ma ook Afrikaanse ondernemers te steunen. Zo ontstond Africa's Business Heroes, met een eerste finale in 2019 in Accra. De finale is een uitgezonden pitchwedstrijd met tien finalisten en vindt de laatste jaren plaats in Kigali. In december 2025 won de Tanzaniaanse Diana Orembe met NovFeed, dat landbouwafval omzet in visvoer en meststof. Volgens AllAfrica was Ma er zelf bij en waren er dat jaar 32.000 kandidaten.

De editie van 2026 trok meer dan 24.000 kandidaturen uit alle 54 Afrikaanse landen. De tien finalisten komen uit acht landen, van Egypte en Ethiopië tot Benin en Zuid-Afrika, en vier van hen zijn vrouwen. De finale is op 1 en 2 december 2026 in Kigali, meldde How We Made It In Africa.

Wat heeft de stichting met Europa en België te maken?

Voor zover bekend heeft de stichting geen kantoor of eigen programma in Europa. De meest tastbare band met België dateert van maart 2020. Samen met de Alibaba Foundation stuurde de Jack Ma Foundation maskers, tests en beschermkledij naar een vijftiental Europese landen. België kreeg 300.000 medische maskers, die naar Sciensano gingen. De vrachtvliegtuigen landden op Liège Airport, het Europese knooppunt van het door Alibaba geleide handelsplatform eWTP, waarvan België de eerste Europese partner was (Alizila).

In oktober 2020 werd de stichting een van de stichtende partners van de Earthshot Prize, de milieuprijs van prins William, met een eerste gift van 3 miljoen pond. Ma zelf kreeg een zitje in de raad die de winnaars kiest (Alizila). Europa is voor de stichting dus vooral partner en podium. Voor Europese organisaties in onderwijs, AI of duurzaamheid ligt daar ook de opening.

Onderwijs in het AI-tijdperk

Sinds 2025 krijgen de geselecteerde leraren training in het gebruik van AI. Op de Laba-bijeenkomst van januari 2026, waar Ma de leraren online toesprak, kwam de vraag of het platteland in het AI-tijdperk achteropraakt. Volgens The Paper antwoordde hij dat de vraag niet langer is of scholen AI gebruiken, wel hoe ze kinderen leren het goed te gebruiken. De echte kloof ziet hij niet in technologie, maar in nieuwsgierigheid, verbeelding, creativiteit, oordeelsvermogen en samenwerking. Onderwijs moet volgens hem niet met AI wedijveren in rekenen en onthouden. Leerlingen moeten leren om "tienduizend verschillende goede vragen" te stellen.

Voor een stichting die in dorpsklassen werkt, is dat een praktische keuze. Een laureaat uit Guangdong liet zijn leerlingen al meer dan 500 miniprogramma's bouwen, waaronder een kalender die de 24 traditionele zonnetermijnen met AI combineert. Ma noemt AI een uitdaging voor het platteland, maar ook een kans om terug te keren naar de kern van het onderwijs.

Wat een ondernemer hier kan leren

De stichting werkt zoals een ondernemer werkt. Ze investeert in mensen eerder dan in gebouwen, zoekt hefbomen zoals het schoolhoofd, selecteert streng en gebruikt erkenning als motor. Dat verklaart waarom een relatief klein programma in China zoveel aandacht krijgt.

Er zijn ook grenzen. Visie, geld en zichtbaarheid hangen af van één persoon. De laatste uitgebreide publieke cijfers dateren van januari 2020: in vijf jaar 1,09 miljard yuan ontvangen en 477 miljoen uitgegeven, waarvan 147 miljoen aan onderwijs (36Kr). En 1.101 leraren is weinig naast de miljoenen leraren op het Chinese platteland. De kracht van het model zit in het voorbeeld: wie een kleine groep zichtbaar en goed steunt, verandert hoe een land naar een beroep kijkt. Voor wie met Chinese partners wil werken, toont het ook hoe vanzelfsprekend Chinese ondernemers zakelijk denken en maatschappelijke rol met elkaar verweven.